Chào mừng đến Website CMU

Học Nhóm (21.03.2009)

Làm việc nhóm thường không dễ chút nào!

Học nhóm (hay làm việc nhóm) có nghĩa là cùng làm việc với nhau nhằm đạt được những mục tiêu chung nào đó. Trong nhóm, các thành viên theo đuổi những kết quả có lợi cho họ cũng như cho tất cả các thành viên khác trong nhóm. Có hai hình thức cộng tác nhóm, chính thống và không chính thống:

1. Nhóm không chính thống là hình thức nhóm tạm thời, có để giải quyết một mục tiêu tạm thời nào đó như chung sức làm xong một bài tập trong lớp. Hình thức nhóm này được dùng để giúp sinh viên tập trung vào những tài liệu học, thiết lập một môi trường hợp tác để cùng nhau học tốt hơn, và đảm bảo rằng những người liên quan trong nhóm đều hiểu rõ các mục tiêu (hiện có). Hình thức nhóm không chính thống thường được tổ chức để giúp sinh viên tham gia vào các cuộc thảo luận trước và sau một buổi giảng để cùng tìm hiểu về một chủ đề hay tài liệu nào đó trong lớp nhằm hiểu giờ giảng đó hơn nữa. Bằng cách yêu cầu các thành viên (trong nhóm) giải thích cho nhau, sinh viên buộc phải tự học thêm. (Và) Bằng cách cùng nhau chuẩn bị bài trước khi lên lớp, sinh viên hiểu tài liệu học tốt hơn là chỉ thụ động lắng nghe những gì thầy giảng.

2. Hình thức nhóm chính thống là các nhóm học tập dài lâu hơn với vị trí của các thành viên cố định hơn, nhằm hỗ trợ, khuyến khích, và giúp đỡ từng sinh viên học hành tốt hơn. Hình thức nhóm chính thống đặt nặng mục tiêu (riêng của nhóm) cho học tập và các kinh nghiệm học tập. Những nhóm này thường không thay đổi gì mấy xuyên suốt môn học và đôi khi còn lâu hơn thế nữa. Các thành viên trong nhóm luôn lên lịch gặp mặt (thường xuyên) ngoài lớp học. Khi các bạn sinh viên (trong nhóm) cần hỏi hay có thắc mắc gì, họ liên lạc với các thành viên khác trong nhóm. Các nhóm chính thống thường có nơi lưu trữ các tài liệu học tập và việc làm của họ để chia sẻ với các thành viên khác trong nhóm.

Ở một số nước, khái niệm làm việc nhóm là còn khá mới vì thế dưới đây tôi xin nêu lên những vấn đề (trong làm việc nhóm) mà tôi thường quan sát thấy:

1. Các sinh viên được thầy giáo phân cho cùng làm việc với nhau nhưng lại chẳng thích làm việc với nhau. Họ nghĩ rằng họ sẽ được chấm điểm dựa trên thứ bậc vị trí của họ trong nhóm, từ cao nhất đến thấp nhất. Ai cũng muốn làm thành viên số một trong nhóm nên thường thì họ vui vẻ nói chuyện ngoài mặt với nhau nhưng thực tế lại ngầm ganh đua với nhau. Họ nhìn nhau như những đối thủ cần phải đánh bại, vì thế họ gây khó dễ cho việc học tập của nhau bằng cách giấu diếm thông tin với nhau. Một số thậm chí còn tính chuyện chỉ sai hay làm rối óc các thành viên khác. Đa số các thành viên trong nhóm đều không tin tưởng lẫn nhau. Họ sử dụng thời gian gặp gỡ để bàn về những chuyện khác, hơn là về chủ đề chính, thường là kháo chuyện về thể thao, phim ảnh, game, hay âm nhạc. Họ phí hoài thời gian trong các cuộc họp mặt nhóm vì họ nghĩ rằng họ sẽ đạt được nhiều hơn bằng cách tự mình làm việc.

2. Sinh viên được thầy giáo phân làm việc với nhau và nhìn nhận là vì thế nên họ “phải” làm việc với nhau. Họ chia bài tập ra cho nhau làm mà lại ít có sự hợp tác trong làm bài. Nhiều sinh viên nghĩ là họ sẽ được đánh giá và cho điểm như từng cá nhân đơn lẻ, chứ không phải như một thành viên trong nhóm. Họ liên lạc với nhau chủ yếu chỉ để làm rõ là nên làm bài như thế nào. Họ tận dụng kiến thức của nhau nhưng lại không có động lực dạy cho bạn mình những gì mình biết. Việc chia sẻ và giúp đỡ nhau vì thế bị hạn chế tối đa. Một số sinh viên còn lợi dụng nhóm để chẳng làm gì mà chỉ biết lợi dụng thành quả của những thành viên khác chăm chỉ hơn trong nhóm. Các sinh viên lười biếng thì dùng việc học nhóm để làm “chỗ dựa” cho việc làm bài tập về nhà, cho việc copy bài vở của các thành viên khác. Những sinh viên học chăm vì thế cảm thấy bị lợi dụng và họ ít chia sẻ những gì họ có hơn nữa. Kết quả là mục tiêu chính sẽ không đạt được và các sinh viên học chăm thì lại nghĩ rằng họ sẽ học tốt hơn nếu tự làm cả mọi việc.

3. Sinh viên được thầy giáo phân cho làm việc với nhau và hiểu được sự cần thiết của các hướng suy nghĩ đa chiều. Họ biết rằng thành công của họ phụ thuộc vào nỗ lực của tất cả các thành viên trong nhóm. Đầu tiên, nhóm cùng có chung một mục tiêu, tạo động lực cho tất cả các thành viên cùng gắng sức làm việc để đạt được một thành quả lớn hơn các thành quả cá nhân (nếu có). Thứ hai, họ phân chia rõ ràng các vai trò và trách nhiệm với nhau. Thứ ba, họ hiểu rằng bản thân họ cũng như các thành viên khác có trách nhiệm làm việc tốt để đạt được những mục tiêu chung. Thứ tư, các thành viên cùng làm việc trực tiếp với nhau, cùng tạo ra các sản phẩm. Họ làm việc với nhau và hỗ trợ thành công của nhau bằng cách giúp đỡ, chia sẻ, hỗ trợ, giải thích, và khuyến khích. Họ giúp nhau cả về mặt học tập lẫn về các vấn đề cá nhân khác dựa trên sự tận tâm và mối quan tâm cho nhau. Thứ năm, các thành viên trong nhóm được học về các kỹ năng làm việc nhóm và biết cách dùng chúng để phối hợp làm việc với nhau để đạt được các mục tiêu. Ở đây, cần nhấn mạnh cả những kỹ năng làm việc và kỹ năng xây dựng nhóm. Tất cả các thành viên trong nhóm cùng chia sẻ trách nhiệm lãnh đạo. Cuối cùng, nhóm biết phân tích xem họ đã làm việc hiệu quả đến đâu trong nỗ lực đạt cho được các mục tiêu đã đề ra và phân tích được là họ đã làm việc với nhau nhịp nhàng đến mức độ nào. Ở đây, cần nhấn mạnh lại việc không ngừng cải thiện chất lượng học tập và (hiệu quả của) các quy trình làm việc nhóm.

Ở Đại học Carnegie Mellon, tôi luôn khuyến khích việc học và làm việc theo nhóm. Cuối mỗi lớp học, tôi luôn yêu cầu sinh viên chia sẻ suy nghĩ của họ để tôi có thể chia sẻ lại những suy nghĩ đó với những sinh viên ở các lớp sau.

1. Đánh giá của một bạn sinh viên về cách học ở CMU:

“Tôi thấy rằng cách “học qua làm” của CMU là cực kỳ hiệu quả và đồng thời cũng mang đầy thách thức. Cách học này có phần khác với hình thức lớp học truyền thống, mà giảng viên là người cung cấp thông tin còn sinh viên là người thụ động tiếp nhận thông tin. Trong một môn học, các khái niệm và kỹ năng được giới thiệu và thảo luận trong môi trường lớp học cùng nhau học tập, tuy nhiên, sinh viên phải có trách nhiệm hiểu được những gì (họ) tiếp nhận và áp dụng nó vào những vấn đề có thực, có ý nghĩa trong đời sống. Đối với tôi, điều này sẽ giúp cải thiện chất lượng học tập vì sinh viên sẽ có trách nhiệm hơn và tận tâm hơn với việc học và hiểu của họ qua áp dụng và trình bày các hoạt động cụ thể mà họ (đã) làm. Các đồ án trong lớp nối kết đến các hoạt động học nhóm (với nhau), giúp xây dựng kiến thức trên cơ sở nhiều nguồn thông tin và nhiều cách nghĩ. Chung quy là cách dạy mang tính giảng giải và thực hành (trực tiếp) cao đã khiến tôi (cũng như nhiều người khác) phải cố gắng vươn lên những tầm suy nghĩ “cao hơn”, vốn đổi lại giúp tôi hiểu rõ hơn nữa các khái niệm. Lời khuyên của tôi đối với những người đi học là hãy có học động lực, chú ý lắng nghe, và luôn tham gia vào các hoạt động nhóm - cuối cùng, các bạn sẽ thu được những kiến thức mới mà bạn có thể sử dụng hay tích lũy thêm vào khối kiến thức cá nhân (đã có) của bạn.”

2. Kinh nghiệm của một sinh viên khác về việc học ở CMU:

“Tôi đặc biệt muốn giới thiệu cách tiếp cận này đến tất cả mọi người. (Vì) Nó đem lại (cho tôi) nhiều kinh nghiệm “thực tế.” Đó là một quy trình học lặp đi lặp lại, có hiệu quả với những người “học chậm hiểu” như tôi. Tôi luôn (cố) nhớ những gì tôi được học và thường áp dụng ngay vào công việc trong ngày hôm sau. Vâng, những gì tôi học trong ngày thứ hai, tôi có thể áp dụng ngay trong ngày thứ ba - Thật là một ý hay (phải không các bạn). Tôi dành phần lớn thời gian cuối tuần để học thêm, trả lời các câu hỏi, và làm các đồ án nhóm, cộng với việc tham gia các cuộc họp nhóm để thảo luận về các phần việc khác nhau với những thành viên khác trong nhóm. Thật sự là tôi đã phải bỏ ra rất nhiều thời gian. Tôi cũng nghe những điều tương tự như vậy từ những người cùng đi học. Tuy nhiên, thực sự, những thời giờ đó bỏ ra đó đã rất có giá trị. Tôi đã học được một khối lượng (kiến thức) rất lớn để có thể áp dụng trực tiếp vào việc làm ở công ty của mình.” (Tôi làm việc lập trình bán thời gian để kiếm tiền hỗ trợ cho việc học của tôi ở CMU.)

3. Cảm tưởng về các lớp học ở CMU (của một sinh viên nữa):

"Lời khuyên của tôi đối với các bạn tân sinh viên:

· Làm việc nhóm là đặc biệt quan trọng cho thành công trong việc học của bạn. Mỗi người có trách nhiệm đóng góp 100% cho dự án của nhóm. Bạn càng bỏ ra nhiều thời gian bao nhiêu, thì bạn càng học được nhiều bấy nhiêu.

· Bất kỳ ai đi học ở CMU cần biết rằng bắt buộc bạn phải tham gia vào mọi chuyện nếu không bạn sẽ chẳng học được gì mấy từ các lớp học. Đây không phải là hình thức lớp học thông thường mà bạn chỉ cần có mặt, không đóng góp gì hay tham gia gì, nhưng rồi vẫn có điểm. Đây thực sự là một “thao trường” với nhiều thao tác tốt cho nghề nghiệp tương lai của bạn. Bạn sẽ cần phải bỏ ra nhiều giờ mỗi tuần để đọc sách, báo, trả lời các câu hỏi bài tập hàng tuần, làm việc trong nhóm, và viết lách cho các đồ án. Website CMU có đề cập rằng bắt buộc phải bỏ ra 10 đến 20 giờ mỗi tuần cho mỗi lớp học nhưng thực ra là chúng tôi đã bỏ ra còn nhiều thời gian hơn thế nữa - tôi nghĩ là ít nhất là 25 giờ mỗi tuần. Nếu học ở CMU, bạn có lẽ sẽ biết câu khẩu hiệu: “Có ba điều để làm ở CMU - Ăn, Ngủ và Học, nhưng Ăn và Học thì không phải là chọn lựa (để có thể giảm đi)” nên đa phần các bạn sẽ chẳng có bao nhiêu thời gian để ngủ. Vì thế, đó cũng là lý do CMU là trường tốt nhất (về kỹ thuật) để đăng ký vào học, vì cứ 40 người đăng ký thì chỉ có 1 người được nhận vào.

· Hầu hết các lớp học ở CMU đều không dễ học nhưng nếu bạn chăm chỉ đọc hết các bài đọc và tham gia các giờ (thảo luận) hỏi/đáp thì bạn sẽ học được nhiều điều từ môi trường dạy và học của CMU.

Cá nhân tôi cảm thấy (qua việc học nhóm) tôi đã học được rất nhiều điều hơn chỉ là đọc một quyển sách hay theo một bài giảng của một môn nào đó. Các đồ án nhóm giúp tôi thực hành những gì đã đọc và bổ trợ thêm cho những gì đã học.”

4. Đánh giá của một sinh viên nước ngoài về cách thức giảng dạy của CMU:

“Việc học nhóm là cực kỳ quan trọng trong các lớp học ở CMU. Cách tiếp cận này không phải là mới, nhưng sẽ tốn rất nhiều thời gian để quen với việc học chung với nhau hơn là tự học cá nhân. Mọi nhóm mới đầu đều luôn có không khí quan hệ không thoải mái cho lắm, và luôn có sức ép ‘khó thở’ là nhóm sẽ không đạt được ‘các yêu cầu (của) của CMU’ vì chúng tôi đã chẳng biết phải mong chờ điều gì. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng kết quả làm việc của nhóm tôi (gồm cả đồ án và việc đọc tài liệu) đều vượt quá những mong đợi ban đầu. Đó là do kết quả điểm số mà chúng tôi nhận được. Một trong những khác biệt lớn nhất so với các lớp học khác là không có câu trả lời đúng cụ thể nào cả (ít nhất là tôi đã nghĩ như vậy). Các bài tập đều tập trung vào khả năng phân tích các ý tưởng của bạn. Luôn có rất nhiều câu trả lời đúng (chứ không phải chỉ có một). Theo cá nhân tôi nghĩ, những lớp đã học (ở CMU) là rất đáng thời gian bỏ ra. Những thông tin thu lượm được rất có giá trị và lợi ích cho cả những việc tôi làm (ở công ty) đến bây giờ.” (Hey, tôi đã tốt nghiệp và hiện đang làm cho Microsoft. Microsoft đã mời tôi vào làm việc 6 tháng trước khi tôi tốt nghiệp, và rồi tôi đã thấy có rất nhiều sinh viên CMU khác cũng làm việc ở đây - Microsoft.)

5. Đánh giá về mô hình “Học qua làm” của CMU:

“Tôi đã tạm nghỉ làm 2 năm để đi học Thạc sĩ Công nghệ Phần mềm ở CMU. Kết quả trực tiếp của quyết định này là tôi đã có thể giúp công ty của mình phát triển tốt hơn. Tôi đã quay lại làm việc với Phó Chủ tịch và các giám đốc đơn vị của công ty để phổ biến trong toàn công ty về tầm quan trọng của việc ưu tiên thứ tự tầm nhìn của phát triển sản phẩm, phân lọc những điểm chung (của các sản phẩm) qua kiến trúc dây chuyền sản phẩm, và cam kết đảm bảo chất lượng qua các quy trình và cách thức chung, cũng như chuyển hóa sản phẩm qua một lịch trình xuất xưởng sản phẩm được ghi chép rõ ràng. Kết quả là Phó Chủ tịch công ty tôi đã đồng ý cấp nhân sách cho tôi không cụ thể dựa trên một dự án hay chương trình nào cả, và lần đầu tiên ở công ty tôi đã nảy sinh yêu cầu cho một Kiến trúc sư cho các Ứng dụng (toàn) Doanh nghiệp. Tôi rất vui về những gì mình đã làm được. Tôi tin rằng công ty tôi (Google) sẽ là công ty số một. Tạm biệt, Microsoft.”

Bạn đọc có lẽ thấy được một số sự ganh đua, tỵ nạnh thân thiện ở đây cũng như tôi (Giáo sư Vũ) đã post khá nhiều những mẫu chuyện như vậy trong blog của mình. Tôi chân thành mong rằng các bạn sẽ cân nhấc những lời khuyên trên một cách nghiêm túc; nó thật sự xuất phát từ tấm lòng của người nói vì những lời khuyên đó đã giúp họ thành công.

4.1

Các tin tức đã đăng:

Cơ Hội Việc Làm trong Ngành Công Nghệ Thông Tin (16.03.2009)

MIS so với SE (12.03.2009)

Carnegie Mellon & Căn Cứ của NASA trên Mặt Trăng (06.03.2009)

Giáo Sư Don Marinelli thăm Việt Nam (13.02.2009)