Thầy Lê Nguyên Bảo, Đại học Duy Tân từng là sinh viên trong chương trình MISM của CMU, tốt nghiệp với điểm số cao nhất 4.0/4.0.

Một cậu sinh viên năm một nói với tôi rằng: “Em thích máy tính và phần mềm nhưng mục tiêu của em là làm quản lý và hy vọng một ngày kia em có thể sẽ làm chủ một công ty phần mềm. Em không biết là nên học Công nghệ Phần mềm (Software Engineering - SE) hay Hệ thống Thông tin Quản lý (MIS - Management Information Systems). Em cho rằng Công nghệ Phần mềm chuẩn bị chủ yếu cho một nghề nghiệp (thuần túy) kỹ thuật trong khi Hệ thống Thông tin Quản lý tập trung nhiều hơn cho nghề quản lý (kỹ thuật). Có đúng vậy không?”

Tôi bảo với cậu ta rằng nghĩ vậy là đúng nhưng để thành công trong bất cứ nghề nghiệp nào, là kỹ thuật hay quản lý (kỹ thuật), thì cậu ta cũng cần có một nền tảng kiến thức kỹ thuật vững chắc. Vì thế, ở Carnegie Mellon, có rất nhiều môn học mà sinh viên trong cả hai chương trình (SE và IS) đều phải học. Đối với một người thích nghề quản lý, Hệ thống Thông tin Quản lý (MIS) là một lựa chọn tốt vì đây là một chương trình liên quan đến nhiều lĩnh vực, phát triển cả thế mạnh kỹ thuật lẫn quản lý. Chương trình này được thiết kế nhằm tập trung vào việc triển khai các giải pháp công nghệ có hiệu quả, đáp ứng các nhu cầu về kinh doanh và quản lý. Sinh viên MIS học về các chủ đề mang tính kinh doanh, kỹ thuật, kinh tế, và xã hội của các hệ thống thông tin, và hiểu được các mảng kiến thức này tương tác với nhau ra sao, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh thế nào. Sinh viên trong chương trình này có kiến thức vững chắc về căn bản lý thuyết tổ chức, ra quyết định, làm việc theo nhóm và lãnh đạo, họ hiểu và có khả năng tổ chức sắp xếp các bài toán hóc búa, cũng như có khả năng phát triển kiến thức chiều sâu về những kỹ thuật hệ thống thông tin hiện có hay mới bắt đầu xuất hiện. Những sinh viên tốt nghiệp từ chương trình IS là lý tưởng cho các vị trí lãnh đạo, quản trị các hệ thống thông tin. Một trong những điểm then chốt của chương trình IS (ở CMU) là nó thích hợp với những sinh viên có nhiều sở thích và kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực. Chương trình này cung cấp cho sinh viên vốn kiến thức theo chiều rộng về các nguyên lý trong quản trị cũng như những kỹ năng quan trọng trong thiết kế và triển khai các hệ thống thông tin. Vì tất cả các sinh viên MIS cũng phải giỏi về Công nghệ Thông tin, nên họ cũng cùng học nhiều môn với các sinh viên Công nghệ Phần mềm, đặc biệt là trong hai năm đầu khi sinh viên học về các ngôn ngữ lập trình, các lý thuyết Công nghệ Thông tin, và những kiến thức chung về việc phần mềm và máy tính được triển khai sử dụng như thế nào trong các tổ chức. Điều này rất khác với các chương trình Công nghệ Thông tin (IT) hay Hệ thống Thông tin (IS) ở những trường khác, với các sinh viên vốn là “hạng nhẹ” về kỹ thuật và chủ yếu tập trung vào việc học tài chính và kinh doanh. Để giỏi quản lý hệ thống thông tin, bạn phải vững về kiến thức nền tảng kỹ thuật để có thể quản lý chúng một cách có hiệu quả.

Cậu sinh viên của tôi khá thỏa mãn với câu trả lời của tôi nhưng vẫn tiếp tục hỏi: “Nếu tôi muốn làm một nhà tư vấn (kỹ thuật) hơn là làm việc cho một công ty phần mềm thì sao?”

Tôi bảo với cậu ấy rằng nhiều sinh viên MIS thường đi làm ở các công ty tư vấn, các công ty phần mềm lớn, và thậm chí nhiều người đã đi làm ở các nước khác trong các công ty đa quốc gia. Vì thế, ở Carnegie Mellon, chúng tôi (tìm kiếm) cho sinh viên các cơ hội thực tập gần với thị trường lao động (thực tế). Bên cạnh những môn học đại cương và các môn tiên quyết cơ bản về Toán, Xác suất và các môn học Công nghệ Thông tin cơ bản học cùng với các sinh viên Công nghệ Phần mềm (như Giới thiệu về Máy tính, Java và C++, Các Phương pháp Đo lường, vân vân), sinh viên MIS phải hoàn tất 4 môn học chuyên môn cơ bản (đó là, Quản lý Dự án Phần mềm, Đồ án Cơ sở ngành: Hệ thống Thông tin - tập trung vào Cơ sở Dữ liệu, Lý thuyết & Thực hành Hệ thống Thông tin - tập trung vào quản lý phát triển sản phẩm, và Các Giá trị Kinh doanh & Quản lý Mối Quan hệ) đồng thời chọn một mảng (chuyên môn) cụ thể trong đồ án Capstone để làm ở năm thứ tư. Trong các môn học chuyên môn cơ bản, sinh viên học về các kỹ năng cần thiết cho việc phân tích, thiết kế, và triển khai các hệ thống thông tin qua các phương pháp ứng dụng công nghệ mới xuất hiện hay đang có. Trong đồ án Capstone, các nhóm sinh viên phải phát triển và phổ biến những giải pháp giải quyết những vấn đề thực tế về thông tin, đang tồn tại trong các ngành kinh doanh hay phần mềm. Sinh viên học cách làm việc nhóm, phân tích các vấn đề, đề xướng các giải pháp, và phát triển các kỹ năng trình bày giải pháp với khách hàng. Thường thì các công ty đưa ra các yêu cầu Capstone cuối cùng lại tuyển các sinh viên trong chính những dự án Capstone đó vào làm cho họ.

Cậu sinh viên của tôi lại hỏi: “Nếu em muốn trở thành một nhà quản lý cấp cao hay một CIO (Chief Information Officer), thì em nên tiếp tục học Thạc sĩ Hệ thống Thông tin (MIS) hay là Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA)?"

Tôi trả lời với cậu ta là vì chương trình đại học MIS (ở CMU) tập trung đào tạo nhiều theo chiều rộng, nên cậu ta có thể theo học bất cứ ngành nghề nào sau đại học mà cậu ta thích. Ở Carnegie Mellon, có nhiều chọn lựa, gồm các chương trình Thạc sĩ Quản trị Hệ thống Thông tin (MISM) và Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh (MBA). Tuy nhiên, vì khủng hoảng tài chính hiện nay, nên các chương trình MBA đang mất dần sự hấp dẫn vì nhiều công ty tài chính và ngân hàng đang đóng cửa và sa thải hàng loạt trong khi thị trường lao động vẫn tốt đối với các sinh viên Hệ thống Thông tin Quản lý vì nhiều công ty vẫn tiếp tục nâng cấp hệ thống thông tin của họ, và với xu thế chung về toàn cầu hóa, tin học đã trở thành một (loại) “tài sản” quan trọng trong những năm gần đây khi nhiều công ty toàn cầu thuê người quản lý từ các đại học kỹ thuật hàng đầu ở Mỹ. Trong chương trình MISM của CMU cũng có nhiều lựa chọn khác nhau do tính chuyên môn hóa cao về cả kỹ thuật và kinh doanh của chương trình. Sinh viên học trong chương trình này có thể chuyên về Thương mại Điện tử, Kỹ thuật Giải trí, Bảo mật Thông tin, Quản lý Toàn cầu, Quản lý Nhà nước & Chính sách, và nhiều thứ khác nữa. Ngày nay, tính chất đa ngành, đa lĩnh vực của các chương trình ở CMU được xem là tốt nhất, với các chương trình tiên tiến nhất trên thế giới. Do nhà trường có quan hệ mật thiết với kỹ nghệ, các trường con (của CMU) đều hiểu được các yêu cầu của thị trường và thiết kế các chương trình đáp ứng được những yêu cầu này. Ở CMU, mọi thứ đều rất cập nhật và thực tiễn, và đó cũng là lý do vì sao CMU là một trong những đại học hàng đầu trong cả ngành Công nghệ Phần mềm và Hệ thống Thông tin.